Esenyurt · İstanbul
Esenyurt'ta tekstil ve konfeksiyon atölyelerinde iş güvenliği
Esenyurt'ta kat aralarına yerleşmiş orta ölçekli konfeksiyon atölyeleriyle karşılaşılabiliyor. Bu iş kolunda riskler görünür değil: kimse ağır bir yük kaldırmıyor, yüksekte çalışmıyor. Buna rağmen yangın yükü, toz ve gürültü birlikte ciddi bir tablo oluşturabiliyor.
Tekstilde riskin görünmez olması
Konfeksiyon atölyesi dışarıdan bakınca sakin bir iş yeridir. Ancak kumaş, iplik ve hazır ürün yüksek bir yangın yükü oluşturur; kesim ve dikiş süreçleri sürekli pamuk tozu üretir; onlarca makinenin aynı anda çalıştığı bir salonda gürültü seviyesi kalıcı işitme kaybı doğurabilecek düzeye çıkabilir.
İkinci mesele yerleşim. Üretim arttıkça makineler sıklaştırılıyor, koridorlar daralıyor ve kaçış yolları ürün kolileriyle kapanıyor. Yangın çıktığında sorunu büyüten şey çoğu zaman yangının kendisi değil, tahliyenin tıkanmış olması.
Üçüncüsü çalışan devir hızı. İşe yeni giren çalışan sayısının yüksek olduğu iş yerlerinde işe başlama eğitimi ve iş yerine özgü bilgilendirme bir defa yapılıp bitirilen iş değil, sürekli yürüyen bir süreç hâline geliyor.
Başlıca riskler
- Yangın ve tahliye: kumaş, iplik ve ambalaj kaynaklı yüksek yangın yükü; kapanan kaçış yolları.
- Pamuk tozu maruziyeti: kesim ve dikiş süreçlerinde solunum yolu şikâyetleri.
- Gürültü: çok sayıda makinenin bir arada çalıştığı salonlarda kalıcı işitme kaybı riski.
- Dikiş makinesi iğne yaralanması: koruyucusu çıkarılmış makinelerde parmak yaralanmaları.
- Kesim bıçağı: kumaş kesim makinelerinde derin kesi riski.
- Ütü ve pres kaynaklı yanık ve buhar teması.
- Ergonomi: uzun süre aynı pozisyonda oturarak çalışmaya bağlı bel, boyun ve omuz şikâyetleri.
- Elektrik: makine sayısına göre yetersiz kalan tesisat ve zincirleme uzatma kablosu kullanımı.
Bu işletmelerde genellikle ihtiyaç duyulan hizmetler
- Acil durum eylem planı ve yılda en az bir tatbikat; tahliye süresinin ölçülmesi.
- İş hijyeni ölçümleri: toz ve gürültü ölçümü, gerekiyorsa aydınlatma.
- Makine güvenliği incelemesi: iğne koruyucusu, kesim makinesi koruyucusu, acil stop.
- Çalışan eğitimi ve yeni giren personel için işe başlama eğitimi düzeni.
- Sağlık gözetimi: solunum fonksiyon testi ve odyometri içeren periyodik muayene planı.
- Elektrik tesisatı ve topraklama ölçümü.
Dijital OSGB nasıl çalışıyor?
Tekstilde ilk baktığımız şey tahliye. Kaçış yollarının fiilen açık olup olmadığını, toplanma yerinin belirlenip belirlenmediğini ve son tatbikatın ne zaman yapıldığını yerinde görüyoruz. Ardından ölçüm ihtiyacını çıkarıp risk değerlendirmesini bu veriyle kuruyoruz.
Uzman ve hekim görevlendirmeleri yetkili çözüm ortağımız üzerinden yürüyor; eğitim ve dokümantasyonu biz yapıyoruz. Esenyurt saha hizmeti verdiğimiz bölgede.
Mevzuat ve işveren sorumluluğu
İşveren, iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak ve mevcut durumu iyileştirmekle yükümlü. Dışarıdan hizmet alınması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor.
Acil durum planı hazırlamak, acil durum ekiplerini oluşturmak ve tatbikat yapmak işverenin yükümlülüğü. Ekip sayısı tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre belirleniyor; arama-kurtarma-tahliye ile yangınla mücadele için ayrı ayrı görevlendirme yapılıyor.
Temel İSG eğitiminin süresi tehlike sınıfına göre değişiyor ve belirli aralıklarla yenileniyor. 2 Nisan 2026 tarihli yeni yönetmelik, işe başlama eğitimini ayrıca tanımladı; bu süre temel eğitimden sayılmıyor.
Esenyurt için özel durumlar
Bölgedeki atölyelerin bir bölümü çok katlı binaların ara katlarında bulunuyor. Bu durumda tahliye tek bir merdivene bağlı kalabiliyor ve tatbikat yalnız kendi katını değil bina genelini kapsamak zorunda kalıyor.
- Ara kat atölyelerinde tahliye planı bina yönetimiyle birlikte kurulmalı.
- Kumaş ve ambalaj stoğu kaçış yolunu daraltmayacak şekilde konumlandırılmalı.
- Toz birikimi yalnız solunum değil yangın yayılımı açısından da risk; düzenli temizlik bir güvenlik önlemi.
- Çalışan devri yüksekse eğitim kayıtları aylık gözden geçirilmeli; kayıtsız çalışan eğitimsiz sayılır.
İlgili araçlar
Eğitim katılım tutanağı, tatbikat raporu ve acil durum ekipleri görevlendirme tutanağı form kütüphanesinde ücretsiz duruyor. Eğitim yenileme tarihi hesaplayıcı, son eğitim tarihinden hareketle yenileme gününü ve kalan süreyi veriyor.
Sık sorulan sorular
- Tekstil atölyesinde tatbikat ne sıklıkla yapılır?
- Acil durum tatbikatı yılda en az bir kez yapılır ve kayıt altına alınır. Kayıtta tarih ve katılımcı listesinin yanında ölçülen tahliye süresi ve tıkanan noktalar da bulunmalıdır; süre ölçülmemiş bir tatbikat planın işleyip işlemediği hakkında bilgi vermez.
- Pamuk tozu için ölçüm gerekir mi?
- Toz maruziyeti bulunan iş yerlerinde iş hijyeni ölçümü yapılması gerekebilir. Belirleyici olan ortamdaki ortalama değer değil, çalışanın vardiya boyunca fiilen maruz kaldığı kişisel maruziyet değeridir.
- Dikiş makinesinde iğne koruyucusu zorunlu mu?
- İş ekipmanları, kullanımdan doğan riskleri ortadan kaldıracak koruyucu düzeneklerle donatılır. Koruyucusu sökülmüş bir makine mevzuata uygun sayılmaz; denetimde varlığa değil fiilen kullanılıp kullanılmadığına bakılır.
- Yeni işe başlayan çalışan hemen üretime girebilir mi?
- İşe başlama eğitimi verilmeden çalışan sahaya alınmaz. 2 Nisan 2026 tarihli yönetmelikle işe başlama eğitimi ayrıca tanımlandı; bu süre temel eğitimden sayılmaz ve temel eğitim işe girişten itibaren belirlenen sürede tamamlanır.
- Ara kattaki atölyede tahliye planı nasıl kurulur?
- Plan yalnız kendi katını değil binanın tahliye düzenini kapsamak zorundadır. Toplanma yeri bina yönetimiyle ortak belirlenir ve tatbikat bu güzergâh üzerinden yapılır.
- Az tehlikeli mi, tehlikeli mi sınıftayız?
- Tehlike sınıfı iş yerinin NACE koduna göre belirlenir; konfeksiyon ve tekstil faaliyetleri genellikle tehlikeli sınıfta yer alır. Kendi kodunuzu tehlike sınıfı sorgulama aracından kontrol edebilirsiniz.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
Bu sayfadaki mevzuat bilgileri aşağıdaki düzenlemelere dayanır. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı iş yerinizin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir.