Tuzla · İstanbul
Tuzla'da metal işleme ve kaynak atölyelerinde iş güvenliği
Tuzla'da gemi bakım ve onarımıyla ilişkili metal işlerine rastlanabiliyor. Böyle bir işte kaynak, sabit bir tezgâh işi olmaktan çıkıp her gün farklı bir kapalı hacimde ve farklı bir yükseklikte yapılan bir işe dönüşebiliyor. Yükümlülüğün merkezinde bu yüzden çalışma izni sistemi var.
Tuzla'da metal işini ayıran şey ne?
Tuzla'da gemi inşa ve bakım faaliyetiyle ilişkili metal işleme atölyeleriyle karşılaşılabiliyor. Bir atölyede sabit tezgâh başında yapılan kaynakla, tekne içindeki bir tankın içinde yapılan kaynak aynı iş değildir: ikincisinde ortam kapalı, havalandırma zorlamalı ve kaçış yolu dar olabiliyor.
Bu nedenle bölgedeki iş yerlerinde risk değerlendirmesi tek başına yeterli kalmıyor. Değerlendirmenin çıktısı, günlük olarak uygulanan bir çalışma izni düzenine dönüşmediği sürece sahada karşılığı olmuyor. Denetimde de, kaza incelemesinde de bakılan şey iznin kâğıdı değil, iznin gerçekten uygulanıp uygulanmadığı oluyor.
İkinci ayırt edici nokta alt yüklenici yoğunluğu. Aynı gemide veya aynı tesiste birden fazla işverenin çalışanı bir arada bulunabiliyor. 6331 sayılı Kanun aynı çalışma alanını paylaşan işverenlere koordinasyon yükümlülüğü getiriyor; uygulamada en sık aksayan da bu oluyor: bir ekip kaynak yaparken diğeri altta boya yapıyorsa, ikisinin de izni ayrı ayrı doğru olsa bile birlikte tehlikeli hâle geliyorlar.
Başlıca riskler
- Sıcak çalışma kaynaklı yangın ve patlama: kaynak, kesme ve taşlama kıvılcımı, yanıcı kalıntı bulunan bir hacimde tutuşmaya yol açabilir.
- Kapalı alanda boğulma ve zehirlenme: tank, sintine ve şaft gibi hacimlerde oksijen seviyesi düşebilir, gaz birikebilir.
- Kaynak dumanı ve metal buharı maruziyeti: özellikle paslanmaz ve galvanizli malzemede solunum yolu riski artıyor.
- Yüksekten düşme: iskele, platform ve gemi bordasında çalışmada toplu koruma kurulmadan kemer tek başına yeterli olmuyor.
- Taşlama ve kesme diski parçalanması: yanlış disk seçimi ve hasarlı koruyucu en sık görülen iki neden.
- Gürültü ve titreşim: çekiçleme, raspalama ve taşlama süreçlerinde kalıcı işitme kaybı riski doğuruyor.
- Elektrik: nemli ve iletken ortamda kaynak makinesi kablo yalıtımı ve topraklaması kritik hâle geliyor.
- Ezilme ve sıkışma: parça taşıma, vinç ve kaldırma ekipmanı kullanımında.
Bu işletmelerde genellikle ihtiyaç duyulan hizmetler
- Çalışma izni sisteminin kurulması: sıcak çalışma, kapalı alan ve yüksekte çalışma için ayrı izin formları ve gözcü düzeni.
- İş hijyeni ölçümleri: kaynak dumanı, gürültü ve gerekiyorsa ağır metal maruziyeti ölçümü.
- Ekipman periyodik kontrolleri: kaldırma ekipmanı, kompresör, elektrik tesisatı ve topraklama.
- Sağlık gözetimi: maruziyete göre solunum fonksiyon testi ve odyometri içeren periyodik muayene planı.
- Alt yüklenici koordinasyonu: sahaya giren firmaların belge kontrolü ve ortak çalışma kuralları.
- Mesleki yeterlilik belgesi takibi: kaynakçılık, MYK tebliğleriyle belge zorunluluğu getirilen mesleklerden biri.
Dijital OSGB nasıl çalışıyor?
Önce yerinde inceleme yapıyoruz: hangi işin nerede, hangi ekipmanla ve kaç kişiyle yapıldığını görmeden hazırlanan bir dosya, sahada karşılığı olmayan bir dosya oluyor. İnceleme sonrası risk değerlendirmesini ve gereken çalışma izni formlarını iş yerinin kendi süreçlerine göre kuruyoruz.
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmeleri, Bakanlıkça yetkilendirilmiş çözüm ortağımız üzerinden yapılıyor ve İSG-KATİP'e kaydediliyor. Eğitim, danışmanlık ve dokümantasyon süreçlerini ise doğrudan biz yürütüyoruz. Tuzla saha hizmeti verdiğimiz bölgede olduğu için yerinde çalışma mümkün.
Mevzuat ve işveren sorumluluğu
6331 sayılı Kanun, iş sağlığı ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü işverene veriyor. Hizmeti dışarıdan almak bu sorumluluğu ortadan kaldırmıyor: uzman ve hekim görevlendirmek yükümlülüğün yerine getirilme biçimi, devredilmesi değil.
Risk değerlendirmesi, işveren veya vekilinin başkanlığında; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcileri ve destek elemanlarından oluşan bir ekiple yapılıyor. Çok tehlikeli sınıfta en geç iki yılda bir yenileniyor; iş kazası, ramak kala olay veya üretim yönteminde değişiklik olduğunda süre beklenmiyor.
İş ekipmanlarının periyodik kontrolü ayrı bir yükümlülük. Kontrolü yapacak kişilerin yetkisi, düzenlenen raporun geçerliliğinin de şartı; yetkisiz kişiden alınan rapor denetimde rapor sayılmıyor.
Tuzla için özel durumlar
Proje bazlı çalışan tesislerde iş temposu dalgalanabiliyor: bir gemi havuza girdiğinde saha kısa sürede kalabalıklaşıp iş bittiğinde boşalabiliyor. Bu, eğitim planlamasını zorlaştıran bir durum. Çalışanlara işe başlamadan önce işe başlama eğitiminin verilmesi ve iş yerine özgü bilgilendirmenin yapılması gerekir.
- Kapalı alan girişlerinde gözcü hiçbir koşulda içeri girmez. Kurtarmak için hazırlıksız içeri girmek, kurtarmaya çalışan kişinin de aynı ortamda etkilenmesiyle sonuçlanabilir; bu yüzden kurtarma ekipmanı ve planı önceden hazır olmak zorundadır.
- Sıcak çalışma bittikten sonra alan en az bir süre gözetlenir; kor hâlindeki kıvılcım daha sonra alev alabiliyor.
- Aynı anda farklı katmanlarda çalışan ekipler varsa izinler ayrı ayrı değil birlikte değerlendirilmeli.
- Deniz kenarındaki nem, elektrikli el aletlerinde yalıtım kontrolünü daha sık gerektiriyor.
İlgili araçlar
İş yerinizin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre uzman ve hekim için aylık asgari süreyi, temel eğitim saatini ve risk değerlendirmesi yenileme yılını hesaplayıcıdan çıkarabilirsiniz. Kapalı alan ve sıcak çalışma izin formlarının boş şablonları form kütüphanesinde ücretsiz duruyor.
Sık sorulan sorular
- Sıcak çalışma izni ne zaman gerekir?
- Kaynak, kesme, taşlama gibi kıvılcım veya alev üreten her işte, iş sabit bir kaynak kabini dışında yapılıyorsa izin uygulanır. İzin çalışma öncesi kontrolleri, yangın gözcüsünü ve çalışma sonrası gözetim süresini kayda bağlar.
- Kapalı alan çalışmasında hangi ölçümler yapılır?
- Girişten önce ve çalışma boyunca belirli aralıklarla oksijen yüzdesi, patlayıcı gaz alt sınırı, karbon monoksit ve hidrojen sülfür ölçülür. Tek seferlik ölçüm yeterli değildir; ortam çalışma sırasında değişebilir.
- Alt yüklenici çalışanlarının İSG sorumluluğu kimdedir?
- Her işveren kendi çalışanından sorumludur. Aynı çalışma alanı paylaşıldığında ise işverenler önlemlerde koordinasyon sağlamak ve birbirlerini riskler hakkında bilgilendirmekle yükümlüdür. Asıl işveren bu koordinasyonu kurmakla yükümlüdür.
- Kaynakçı için mesleki yeterlilik belgesi zorunlu mu?
- Kaynakçılık, MYK tebliğleriyle belge zorunluluğu getirilen mesleklerden biridir. Her tehlikeli iş MYK kapsamında değildir; zorunluluk yalnız tebliğlerde sayılan mesleklere gelir. İSG temel eğitimi bu belgenin yerine geçmez.
- Kaynak dumanı için ölçüm gerekir mi?
- Kaynak dumanı ve metal buharı maruziyeti bulunan iş yerlerinde iş hijyeni ölçümü yapılması gerekebilir. Ölçüm sonucu, işyeri hekiminin periyodik muayenede isteyeceği tetkikleri de belirler; gürültü varsa odyometri, solunum maruziyeti varsa solunum fonksiyon testi öne çıkar.
- Tuzla'da yerinde hizmet veriyor musunuz?
- Evet. Saha hizmeti İstanbul, Kocaeli ve Tekirdağ'da veriliyor; Tuzla bu kapsamda. Eğitim, danışmanlık ve dokümantasyon süreçleri ayrıca Türkiye genelinde yürütülebiliyor.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
Bu sayfadaki mevzuat bilgileri aşağıdaki düzenlemelere dayanır. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı iş yerinizin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir.
- Mesleki Yeterlilik Kurumu — tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu getirilen meslekler
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (2 Nisan 2026, RG 33212)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
